voldoet jouw buitenunit aan de normen?
Je laat een warmtepomp plaatsen. De installateur komt, hangt de buitenunit aan de gevel, en rijdt weer weg. Een week later staat je buurman aan de deur. "Dat ding van jullie, dat hoor ik de hele nacht."
Herkenbaar? Je bent niet de enige. Sinds 2021 gelden er geluidsnormen voor warmtepompen en airco's. De buitenunit mag op de erfgrens maximaal 40 dB(A) produceren. Dat is zacht — vergelijkbaar met een stille koelkast. Maar veel warmtepompen halen dat niet zonder de juiste plaatsing.
Het goede nieuws: je kunt vooraf berekenen of het goed zit. En je hoeft er geen akoestisch bureau voor in te huren.
Wat zegt de wet precies?
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt één duidelijke eis: de buitenunit van je warmtepomp of airco mag op de perceelsgrens bij de buren maximaal 40 dB(A) aan geluid veroorzaken. Dit geldt altijd — dag en nacht, nieuwbouw en bestaande bouw.
Heeft je warmtepomp een stille modus (nachtstand)? Dan mag het overdag (tussen 7:00 en 19:00) 45 dB(A) zijn, mits de stille modus 's avonds en 's nachts is ingeschakeld.
Let op: het gaat om de geluidsdruk op de erfgrens, niet om het geluidsvermogen van het apparaat. Een warmtepomp die op het energielabel 60 dB(A) aangeeft, kan op 4 meter afstand prima aan de 40 dB(A) norm voldoen. Het draait om de combinatie van het apparaat, de afstand, en de omgeving.
Waarom plaatsing alles bepaalt
Dezelfde warmtepomp kan op de ene plek wél voldoen en op de andere plek niet. Dit komt door drie factoren:
Afstand. Geluid neemt af met de afstand. Elke verdubbeling van de afstand levert 6 dB demping op. Op 2 meter van de erfgrens is het dus twee keer zo hard als op 4 meter.
Reflectie. Staat de buitenunit in een hoek tussen twee muren? Dan kaatst het geluid terug en kan het niveau met 6 dB toenemen. Tegen één muur is dat 3 dB. Vrij opgesteld in de tuin geeft het minste reflectie.
Afscherming. Een schutting of tuinmuur tussen de warmtepomp en de erfgrens kan het geluid dempen. Hoe hoger en dichter het scherm, hoe meer demping.
Zelf berekenen met de Geluidsscan
De overheid heeft een Excel-rekentool (WPAC) beschikbaar gesteld, maar die is lastig in te vullen en geeft geen visueel beeld. Daarom hebben wij de Geluidsscan gebouwd — een online tool waarmee je in een paar minuten ziet of jouw warmtepomp voldoet.
Zo werkt het:
Stap 1: Vul je adres in. De tool laadt automatisch de kadastrale perceelsgrenzen en gebouwen uit de officiële registraties (BAG en Kadaster).
Stap 2: Kies je warmtepomp en sleep de buitenunit naar de gewenste positie op de kaart. Je ziet direct een geluidscontour die laat zien hoe het geluid zich verspreidt — inclusief reflecties van omliggende gevels.
Stap 3: De tool genereert automatisch toetspunten op de perceelsgrenzen van je buren. Per punt zie je of het voldoet (groen vinkje) of niet (rood kruis).
Voldoet het niet? Versleep de warmtepomp tot alle punten groen zijn. Zo vind je de optimale positie zonder trial-and-error bij de installatie.
Wil je de exacte dB(A)-waarden en een professioneel PDF-rapport dat je kunt indienen bij de gemeente? Dat kun je direct via de tool bestellen.
Wat als het niet voldoet?
Geen paniek. Er zijn altijd oplossingen:
- Verplaats de buitenunit verder van de erfgrens. Soms is 1 meter verschuiven al genoeg.
- Kies een andere opstelling. Niet in een hoek plaatsen scheelt 3-6 dB.
- Overweeg een geluidsscherm of omkasting. Een goede omkasting reduceert het geluid met 9-15 dB.
- Kies een stiller model. Moderne warmtepompen met modulerend compressor zijn aanzienlijk stiller dan oudere modellen.
- Gebruik de nachtmodus. Veel warmtepompen kunnen 's nachts op lager vermogen draaien, wat het geluid reduceert.
Voor installateurs
Sinds de wijziging van het Burgerlijk Wetboek in 2024 ben je als installateur 20 jaar aansprakelijk als je niet goed adviseert over geluid. Een geluidsberekening vooraf beschermt jou én je klant. Met de Geluidsscan maak je in een paar minuten een berekening conform de WPAC-methode en het Bbl. Het rapport kun je meegeven bij de oplevering.
De Geluidsscan is een product van dB Brothers, akoestisch adviesbureau. De berekening is conform ISO 9613-2, bijlage XVII Omgevingsregeling (WPAC-methode) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).