Je hebt een offerte voor een warmtepomp. De installateur kan volgende week al komen. Maar dan vraag je je af: moet ik hier eigenlijk een vergunning voor aanvragen? En wat als de gemeente achteraf zegt dat het niet mag?
Het korte antwoord: meestal heb je geen vergunning nodig. Maar er zijn situaties waarin het wél moet. En ongeacht de vergunning — aan de geluidsnormen moet je altijd voldoen. Hieronder lees je precies hoe het zit.
Wanneer is het vergunningvrij?
Het plaatsen van een warmtepomp of airco is in de meeste gevallen vergunningvrij. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) regelt dit in artikel 2.29. Je hebt geen vergunning nodig als de buitenunit maximaal 1 meter hoog is en maximaal 2 m² oppervlakte beslaat, het bouwvolume niet toeneemt (de unit steekt niet meer dan 0,5 meter uit de gevel of het dak), en je woont niet in een beschermd stadsgezicht of monument.
De meeste standaard warmtepompen en airco's vallen binnen deze grenzen. Een typische buitenunit is 80-90 cm hoog en ongeveer 0,5 m² — ruim binnen de regels.
Wanneer heb je wél een vergunning nodig?
In een aantal situaties moet je een omgevingsvergunning aanvragen. Dat is het geval als de buitenunit groter is dan 1 meter hoog of 2 m², als de unit op het dak wordt geplaatst en zichtbaar is vanaf de openbare weg, als je woning een monument is of in een beschermd stadsgezicht ligt, of als je gemeente aanvullende regels heeft in het omgevingsplan.
Sommige gemeenten stellen strengere eisen aan de plaatsing, vooral in historische binnensteden. Check altijd het Omgevingsloket voor de regels die in jouw gemeente gelden.
Bij een bodemwarmtepomp (grondgebonden) geldt vaak een meldingsplicht vanwege de grondboringen, vooral als er dieper dan 50 meter geboord wordt.
Geluid: vergunningvrij betekent niet normloos
Dit is het punt dat veel mensen missen. Ook als je géén vergunning nodig hebt, moet je wél voldoen aan de geluidsnormen. Het Bbl stelt dat je warmtepomp of airco op de perceelsgrens bij de buren maximaal 40 dB(A) mag produceren. Dit geldt altijd — vergunningvrij of niet, nieuwbouw of bestaand, dag en nacht.
De gemeente kan handhaven op deze norm, ook bij vergunningvrije installaties. Klaagt je buurman en blijkt bij meting dat je boven de 40 dB zit, dan moet je maatregelen nemen — op eigen kosten.
Daar komt bij: sinds 2024 ben je als installateur 20 jaar aansprakelijk als je niet goed hebt geadviseerd over het geluid. Een geluidsberekening vooraf is dus niet alleen slim, het beschermt je ook juridisch.
Hoe check je of het geluid voldoet?
Je hoeft geen akoestisch bureau in te schakelen. Met onze Geluidsscan vul je je adres in, kies je je warmtepomp of airco, en sleep je de buitenunit naar de gewenste positie. De tool laat direct zien of het geluid op de perceelsgrenzen voldoet aan de 40 dB(A) norm.
Voldoet het? Dan weet je zeker dat je goed zit — met of zonder vergunning.
Voldoet het niet? Dan kun je de positie aanpassen, een stiller model kiezen, of een geluidsscherm overwegen. Zo voorkom je problemen achteraf.
Wil je een professioneel rapport om bij de gemeente in te dienen (bijvoorbeeld bij een vergunningsaanvraag)? Dat kun je direct via de tool bestellen. Het rapport bevat de volledige berekening conform de WPAC-methode en het Bbl.
→ Check jouw situatie met de Geluidsscan
Samengevat
Vergunningvrij als de buitenunit kleiner is dan 1m hoog en 2 m², minder dan 0,5m uit de gevel steekt, en je niet in een monument of beschermd stadsgezicht woont. Vergunning nodig bij grotere units, dakplaatsing, monumenten, of als je gemeente extra regels heeft. Geluidsnorm geldt altijd — 40 dB(A) op de erfgrens, ook zonder vergunning. Vooraf checken is de slimste zet — voorkomt gedoe met buren én gemeente.
De Geluidsscan is een product van dB Brothers, akoestisch adviesbureau. Berekening conform ISO 9613-2 en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).