"Ligt gunstig op de zon hier." Het is een van de eerste dingen die je zegt als je bij iemand de tuin in loopt. En bij een bezichtiging is het vaak de eerste vraag die je stelt, nog voor je naar de keuken kijkt.
Alleen weet je het op zo'n moment eigenlijk niet. Je staat er op een zaterdagmiddag in juni, de zon schijnt, en het lijkt allemaal prima. Hoe die tuin er in september bij ligt, of in maart om vier uur, dat blijft gissen.
Dat hoeft niet meer. Vul een adres in en je ziet precies waar de zon en de schaduw vallen, op elk uur van elke dag van het jaar.
Bekijk zon en schaduw op je adres →
Gratis, zonder account, en met de gebouwen die werkelijk in die straat staan.
Waarom Google Maps hier geen antwoord op geeft
De meeste mensen beginnen met een satellietfoto. Je ziet welke kant de tuin op ligt en dat is al iets waard.
Maar een satellietfoto is één moment, meestal midden op een onbewolkte zomerdag. Waar de schaduw om vier uur in oktober valt, staat er niet in. En dat is nou juist wat je wilt weten.
Er bestaan ook tools die de zonnestand tekenen: een lijn die aangeeft vanuit welke richting de zon komt. Handig om te bevestigen dat je op het zuidwesten zit. Maar de schuur van de buren staat er niet in, en die bepaalt of je in mei om zes uur nog in de zon zit.
Je hebt beide nodig. De stand van de zon, en de gebouwen eromheen.
Zo werkt het
Adres invullen. De omgeving laadt automatisch in 3D. Het huis, de buurpanden, de schuurtjes en de hoogteverschillen in de grond.
Rondkijken. Vanuit de tuin, van bovenaf of vanaf de straat. Het is een echt driedimensionaal model en geen platte kaart.
Schuiven met de tijd. Met de zonneklok verzet je het tijdstip en de datum, en de schaduw beweegt live mee. Zet hem eens op een avond eind juli en daarna op een middag half november.
Kijken waar de zon blijft. Welke hoek 's ochtends licht is, waar de schaduw van het buurhuis 's middags naartoe kruipt, en tot hoe laat je in september nog buiten kunt zitten.
In de zomer heb je een andere tuin dan in de winter
Rond het middaguur in juni staat de zon bijna recht boven je. Schaduwen zijn kort en blijven dicht bij de gebouwen.
In december komt diezelfde zon nauwelijks boven de daken uit. Dan werpt een schuur van drie meter hoog een schaduw van dertig meter. Een tuin waar je in juli tot negen uur 's avonds zit, kan in november de hele dag in de schaduw liggen.
Daarom zegt een bezichtiging op een zonnige zaterdag in juni weinig over hoe je er in februari bij zit. Het is een van de meest voorkomende verrassingen na een verhuizing.
Waar mensen het voor gebruiken
Het terras plannen. De plek die je in gedachten had blijkt vaak niet de beste. Regelmatig ligt er een hoek die je over het hoofd zag en die juist tot laat licht blijft.
Een woning bezichtigen. Voer het adres in voordat je gaat kijken. Dan weet je al of de woonkamer ochtend- of middagzon krijgt en hoeveel licht de tuin in het stookseizoen nog vangt.
Zonnepanelen. Je ziet welk dakvlak schaduw krijgt van een boom, een dakkapel of het buurpand, en op welke momenten van de dag dat gebeurt.
Beplanting kiezen. Op elk plantenlabel staat volle zon of halfschaduw. Wat jouw tuin werkelijk krijgt, is meestal een aanname.
Een aanbouw of overkapping. Teken hem in en bekijk wat het met de rest van de tuin doet. Op de verkeerde plek kost een overkapping meer zon dan hij aan luwte oplevert.
Wat er wel en niet in zit
De gebouwen zijn betrouwbaar. Die komen uit landelijke open data, met hun werkelijke vorm en schuine daken, en het maaiveld zit er ook in. Dat is het verschil met een tool die alleen de zonnestand laat zien.
Bomen, hagen en schuttingen ontbreken, net als zeer recente bouw. Bomen zijn sowieso lastig te modelleren, omdat ze in de winter licht doorlaten en in de zomer niet.
In de praktijk betekent dit dat je iets meer schaduw hebt dan het model toont. Voor het inrichten van een tuin, een bezichtiging of het kiezen van een terrasplek is dat ruim voldoende.
Als de buren gaan bouwen
Dan verandert de vraag. Een dakopbouw of aanbouw bij de buren kan structureel zon uit je tuin en je woonkamer wegnemen, en dan gaat het niet meer over waar je stoel staat maar over of dat plan zomaar mag.
Daar bestaan normen voor. Gemeenten toetsen bouwplannen aan een minimum aantal bezonningsuren per dag, en dat kun je laten narekenen. Hoe die normen werken staat in het verschil tussen de lichte en strenge TNO-norm. Of het in jouw situatie zin heeft, lees je in wanneer je een bezonningsstudie nodig hebt.
Voor alle andere vragen over zon in je tuin volstaat het invullen van je adres.
Veelgestelde vragen
Is het echt gratis?
Ja. Adres invullen, rondkijken en schuiven met de tijd kost niets en je hoeft geen account aan te maken. Je betaalt alleen als je er een officieel getoetst rapport van wilt, bijvoorbeeld omdat de buren een bouwplan hebben ingediend.
Kan ik zon en schaduw simuleren met Google Maps?
Niet echt. Google Maps toont geen zonnestand en geen tijdsverloop, dus je kunt er niet mee bekijken waar de schaduw om twee uur in maart valt. De ligging en oriëntatie van een woning haal je er wel uit.
Zitten de bomen erin?
Deels. Bomen, hagen en schuttingen zijn aanwezig voor zover de import dit levert evenals zeer recente bouw. Sommige delen en bomen kun je zelf toevoegen aan het model.
Werkt het voor elk Nederlands adres?
Ja, de dekking is landelijk. Ook België, Duitsland, Frankrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk werken, met een detailniveau dat per land verschilt.
Kan ik zien hoe de zon door het jaar verandert?
Dat is de kern van de tool. Je verzet de datum en ziet de schaduw meebewegen, van de hoge zomerzon tot de lage winterzon.
Werkt dit op een telefoon?
Ja, het draait in je browser. Op een tablet of laptop is rondkijken in 3D wel wat prettiger.
Kan ik een schuur of aanbouw intekenen die er nog niet staat?
Dat kan. Je plaatst hem in het model en ziet direct wat het met de schaduw doet.