Een constante bromtoon in je tuin. 's Nachts een zoemend geluid door het slaapkamerraam. Sinds de buren een warmtepomp of airco hebben, is het nooit meer echt stil.
Je hebt er iets tegen, maar het gesprek loopt vast op "ik hoor er niks van". Dan heb je een getal nodig in plaats van een gevoel.
De norm geldt voor allebei
Belangrijk om te weten: een warmtepomp en een airco vallen onder exact dezelfde regel. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (artikel 4.107) behandelt beide als installatie voor warmte- of koudeopwekking.
Op de perceelsgrens met jouw tuin geldt:
- maximaal 45 dB(A) overdag, tussen 07.00 en 19.00 uur
- maximaal 40 dB(A) 's avonds en 's nachts, tussen 19.00 en 07.00 uur
De nachtwaarde is meestal het knelpunt, want dat is precies wanneer je er last van hebt en wanneer de unit gewoon doordraait.
De norm geldt voor units die sinds 1 april 2021 zijn geplaatst. Staat de unit er al langer, lees dan verderop wat je dan kunt doen.
Stap 1: reken uit of het echt te hard is
Voordat je een gesprek begint of een melding doet, wil je weten waar je staat. Dat kost vijf minuten en niets.
Vul het adres in, zet de buitenunit op de kaart waar hij in werkelijkheid staat, en kies het model of vul het geluidsvermogen in. Dat vermogen staat als L<sub>WA</sub> op het label van de unit — vaak gewoon leesbaar vanaf jouw kant van de schutting.
Je ziet dan een geluidscontour over de percelen, met toetspunten op de erfgrens en per punt een groen vinkje of een rood kruis. Zit het erboven, dan heb je een concreet aanknopingspunt.
Stap 2: ga met een getal het gesprek in
De meeste buren weten niet dat er een norm bestaat. Hun installateur heeft er waarschijnlijk niks over gezegd, en zij horen zelf weinig omdat de unit aan hun eigen gevel hangt en niet naar hun slaapkamer blaast.
Een gesprek dat begint met "ik heb het laten uitrekenen en op de erfgrens komt het rond de 46 dB(A), terwijl 40 de grens is" verloopt heel anders dan "ik heb er last van". Het maakt het bovendien minder persoonlijk: het gaat over een installatie, niet over hen.
Vaak is er ook een makkelijke oplossing. De unit een paar meter verplaatsen, uit een hoek halen of de blaasrichting draaien scheelt zomaar 5 tot 6 dB. Een omkasting levert 9 tot 15 dB op. Dat kun je meteen laten zien in slim plaatsen van een buitenunit.
Stap 3: melding bij de gemeente
Komt het gesprek niet verder, dan is de gemeente of de omgevingsdienst aan zet. Zij kunnen handhaven op artikel 4.107.
Wat je melding sterk maakt:
- Een berekening die laat zien dat de norm waarschijnlijk wordt overschreden
- Data en tijdstippen waarop je last hebt, vooral 's nachts
- Het type en merk van de buitenunit, als je dat kunt zien
- De positie van de unit ten opzichte van jouw perceel
Wil je het formeel onderbouwen, dan bestel je via de tool een professioneel PDF-rapport voor €99 excl. btw. Daarin zit de volledige berekening volgens de voorgeschreven methode uit bijlage XVII van de Omgevingsregeling, een situatietekening en de toetsing aan het Bbl. Dat is een stuk dat een handhaver kan gebruiken.
Staat de unit er al van vóór april 2021?
Dan geldt de norm uit het Bbl er niet voor. Dat betekent niet dat je niets kunt.
Je kunt je dan beroepen op onrechtmatige hinder in het burenrecht. Daarbij gaat het niet om een vast getal maar om de vraag of de hinder onder de omstandigheden onredelijk is. Een berekening helpt daar nog steeds, want die maakt inzichtelijk hoeveel het geluid afwijkt van wat tegenwoordig normaal wordt gevonden.
Wordt de unit vervangen of verplaatst, dan moet hij daarna wél aan de norm voldoen.
En als jij degene bent met de warmtepomp?
Reken het dan liever vooraf uit dan achteraf. Verplaatsen vóór de installatie kost niets, verplaatsen erna kost een installateur en een boze buurman. Zie geluid van je eigen warmtepomp berekenen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel decibel mag de warmtepomp van de buren maken?
Maximaal 45 dB(A) overdag en 40 dB(A) tussen 19.00 en 07.00 uur, gemeten op de perceelsgrens. Dat geldt voor units die sinds 1 april 2021 zijn geplaatst.
Geldt dezelfde norm voor een airco?
Ja. Het Bbl maakt geen onderscheid: een airco-buitenunit valt onder dezelfde bepaling en dezelfde grenswaarden als een warmtepomp.
Kan ik zelf meten met een app?
Voor een indruk wel, voor een onderbouwing niet. Een telefoonmicrofoon is niet geijkt en meet ook het achtergrondgeluid mee. Een berekening volgens de voorgeschreven methode is bruikbaarder én goedkoper dan een meting.
Wat kost het om dit te laten uitzoeken?
De berekening in de tool is gratis. Een PDF-rapport dat je bij de gemeente kunt indienen kost €99 excl. btw. Een volledig akoestisch onderzoek door een adviesbureau ligt aanzienlijk hoger.
Bij wie moet ik melden?
Bij de gemeente, of bij de omgevingsdienst die voor jouw gemeente handhaaft. Vraag expliciet om handhaving op artikel 4.107 van het Besluit bouwwerken leefomgeving.
Helpt een schutting tegen het geluid?
Meestal weinig. Een gewone houten schutting is te licht en te laag om laagfrequent bromgeluid tegen te houden. Verplaatsen van de unit of een goede omkasting werkt beter.
De Geluidsscan is een tool van dB Brothers, akoestisch adviesbureau. Berekening conform ISO 9613-2 en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Bij een lopend geschil is een volledig akoestisch onderzoek de aangewezen route.